
Zamrożony bark
Zamrożony bark (zarostowe zapalenie torebki stawowej) to schorzenie charakteryzujące się postępującym ograniczeniem ruchomości stawu ramiennego, któremu towarzyszy ból o zmiennym nasileniu. Istotą choroby są procesy zapalne w obrębie błony maziowej oraz torebki stawowej, prowadzące następnie do jej pogrubienia, zwłóknienia i przykurczu. Zmiany te skutkują zmniejszeniem objętości jamy stawowej oraz upośledzeniem ślizgu struktur okołostawowych, co bezpośrednio przekłada się na ograniczenie zakresu ruchu i dolegliwości bólowe.
Jak rozpoznać rozwijające się zapalenie?
Najczęstszym objawem zamrożonego barku jest ból w okolicy barku i ramienia, który początkowo bywa bardzo nasilony, szczególnie w nocy oraz w spoczynku. W miarę postępu choroby ból może stopniowo słabnąć, natomiast narasta sztywność stawu i wyraźne ograniczenie ruchomości. Charakterystyczne jest ograniczenie zarówno ruchów czynnych, jak i biernych, zwłaszcza rotacji zewnętrznej, odwiedzenia oraz unoszenia kończyny górnej.
Pacjenci często zgłaszają trudności w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak zapinanie biustonosza, sięganie do tylnej kieszeni spodni, ubieranie się czy prowadzenie pojazdów. Ból może mieć charakter przeszywający, pojawiać się nagle i utrzymywać się od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund.
Rozpoznanie zespołu zamrożonego barku opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym oraz dokładnym wywiadzie. Badania obrazowe, takie jak RTG, USG czy rezonans magnetyczny, nie są badaniami rozstrzygającymi, lecz służą głównie do wykluczenia innych przyczyn dolegliwości barku, takich jak uszkodzenia stożka rotatorów, zmiany zwyrodnieniowe czy zwapnienia.
Czynniki ryzyka zapalnia torebki stawowej barku
Do najlepiej udokumentowanych czynników ryzyka wystąpienia zespołu zamrożonego barku należą choroby metaboliczne, w szczególności cukrzyca typu I i II, u których częstość występowania schorzenia jest istotnie wyższa niż w populacji ogólnej. Zwiększone ryzyko obserwuje się również u osób z zaburzeniami hormonalnymi, zwłaszcza chorobami tarczycy.
Do pozostałych czynników sprzyjających rozwojowi choroby zalicza się:
- przebyte urazy barku oraz złamania w obrębie kończyny górnej,
- długotrwałe unieruchomienie kończyny,
- przebyte zabiegi operacyjne w obrębie barku lub klatki piersiowej (np. mastektomia),
- zmiany zwyrodnieniowe stawu barkowego,
- wady postawy oraz przewlekłe przeciążenia wynikające z pracy zawodowej lub powtarzalnych ruchów,
- wiek średni i starszy.
Czynniki genetyczne oraz autoimmunologiczne są przedmiotem badań, jednak ich znaczenie kliniczne nie zostało jednoznacznie potwierdzone.
Przebieg i rokowania w zespole zamrożonego barku
Zespół zamrożonego barku ma zwykle przebieg samoograniczający, jednak proces zdrowienia jest długotrwały i może trwać od kilkunastu miesięcy do nawet 2–3 lat. Klasycznie wyróżnia się trzy fazy choroby.
Pierwsza, tzw. faza zamrażania, charakteryzuje się nasilonym bólem i stopniowym ograniczaniem ruchomości. Następnie następuje faza zamrożenia, w której ból ulega zmniejszeniu, natomiast dominującym problemem staje się znaczna sztywność stawu. Ostatnia faza polega na stopniowym odzyskiwaniu zakresu ruchu i poprawie funkcji barku. U części pacjentów pełny zakres ruchu może nie powrócić całkowicie, jednak większość odzyskuje satysfakcjonującą sprawność funkcjonalną.
REHMEDIS – rezerwuj wizyty przez ZnanyLekarz.pl
Zamrożony bark – metody leczenia
Podstawą leczenia zespołu zamrożonego barku jest postępowanie zachowawcze. Kluczową rolę w leczeniu odgrywa rehabilitacja. Program usprawniania powinien obejmować ćwiczenia mające na celu utrzymanie i stopniowe zwiększanie zakresu ruchu, techniki mobilizacji stawu barkowego oraz ćwiczenia funkcjonalne dostosowane do etapu choroby i tolerancji bólowej pacjenta.
We wczesnej fazie choroby istotne znaczenie ma łagodzenie bólu oraz stanu zapalnego. W tym celu można zastosować farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną, a czasem także iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów, które wykazują skuteczność głównie w krótkoterminowej redukcji bólu i poprawie zakresu ruchu.
Zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak krioterapia, TENS, laseroterapia czy ultradźwięki, mogą być stosowane jako metody wspomagające w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych, jednak ich skuteczność w długoterminowym przywracaniu funkcji barku jest ograniczona i nie zastępuje aktywnej rehabilitacji.
W większości przypadków odpowiednio prowadzona terapia zachowawcza pozwala na stopniową poprawę funkcji stawu i powrót do codziennej aktywności bez konieczności leczenia operacyjnego.
.




